Doorgaan naar content

Gezondheid en ontwikkeling in het eerste jaar

Het eerste levensjaar van je baby staat in het teken van snelle groei en ontwikkeling. Van een bijna hulpeloze pasgeboren baby tot een ondernemend dreumesje dat de boel op stelten zet. Veel ouders vragen zich af: groeit mijn baby goed?, is dit gedrag normaal? en wanneer moet ik contact opnemen met een arts? Op deze themapagina vind je betrouwbare en rustig uitgelegde informatie over de gezondheid en ontwikkeling van je baby in het eerste jaar.

Wat is een normale ontwikkeling? 

Om met de deur in huis te vallen: daar is eigenlijk geen goed antwoord op te geven. Alle kinderen zijn uniek en ontwikkelen zich op hun eigen manier en op hun eigen tempo. In grote lijnen doorlopen gezonde kinderen wel ongeveer dezelfde stappen in hun lichamelijke, mentale en emotionele ontwikkeling. Door regelmatig het consultatiebureau te bezoeken, hou je als ouder een extra vinger aan de pols en kan sneller hulp worden ingeschakeld als dat nodig is. 

Wat doet het consultatiebureau? 

Het consultatiebureau volgt de groei, gezondheid en ontwikkeling van kinderen van 0 tot 4 jaar. De jeugdarts en -verpleegkundige voeren medische controles uit en geven advies over voeding, opvoeding en verzorgen. In baby’s eerste jaar worden jullie zes keer verwacht. Bij elk bezoek wordt je baby gewogen en gemeten en ga je in gesprek. Bij eventuele zorgen of signalen kan het consultatiebureau jullie doorverwijzen naar een andere zorg- of hulpverlener. Ook krijgt je kindje, als je daarvoor kiest, de inentingen die helpen beschermen tegen bepaalde ziekten. 

Vaccinaties bij baby’s 

Vaccinaties (of inentingen) beschermen je baby tegen ernstige infectieziekten. Dat doe je niet alleen voor je eigen baby, want een gevaccineerd kindje kan ook anderen niet meer besmetten. Met het Rijksvaccinatieprogramma wordt ervoor gezorgd dat alle kinderen in Nederland die deelnemen op het goede moment de juiste inenting krijgen. Tot vier jaar krijg je de vaccinaties op het consultatiebureau. Soms kan een kindje last hebben van milde bijwerkingen: hangerig, lichte koorts of een zwelling op de plek van de prik. Neem contact op met je huisarts als deze klachten erger worden of langer dan een paar dagen duren. 

Hoe bouwt een baby weerstand op? 

Weerstand wil zeggen dat je baby een immuunsysteem opbouwt. Dat kun je zien als de verdediging van het lichaam tegen allerlei ziekteverwekkers. Gezonde voeding, voldoende slaap en vaccinaties dragen daar natuurlijk aan bij. Maar ook spelen en ontdekken (voorwerpen in de mond) zorgen voor een betere weerstand. Een beetje ‘vuil’ is goed voor de opbouw. Aanbevolen wordt om kinderen tot 4 jaar dagelijks extra vitamine D geeft. Krijgt je baby borstvoeding? Dan is het aan te raden om de eerste 12 weken vitamine K toe te dienen. Je kraamverzorgende vertelt je daar meer over in de kraamweek of check het in de Nieuw Leven app. 

Wat zijn veelvoorkomende babykwaaltjes? 

Alle baby’s krijgen wel een keer te maken met een of meerdere typische babykwaaltjes. Van darmkrampjes tot verkoudheid en luieruitslag tot puistjes. De kraamverzorgende van Naviva bespreekt in de kraamtijd hoe je deze kwaaltjes herkent en kunt verlichten of voorkomen. Babymassage helpt om te ontspannen bij vervelende darmkrampjes. Een droge huid en voldoende zalf bestrijden rode billetjes. De meeste babykwaaltjes gaan vanzelf voorbij en kunnen weinig kwaad. Bel altijd je huisarts bij hoge koorts, bij aanhoudend spugen of als je baby plotseling suf wordt. Ook als jezelf zorgen of een ‘niet pluis’-gevoel hebt: bel met de huisarts. 

De eerste tandjes (en hoe hou je die gezond) 

Als je goed kijkt, zie je al op de 20-wekenecho de aanzetten voor de tanden en kiezen van je kindje. En ergens tussen de 5 en 9 maanden laat het allereerste tandje zich dan echt zien. Dat gaat vaak met de nodige ongemakjes gepaard: pijn, kwijlen, huilen, slechter slapen en minder eetlust. Een bijtring kan dan verlichting brengen. Elk tandje moet gepoetst worden: in ieder geval één keer per dag en met een tandpasta met fluoride. Poets daarbij ook altijd de rand van het tandvlees mee. Het is aan te raden je baby mee te nemen naar de tandarts, zodra de eerste tandjes zijn doorgekomen. Je kindje raakt dan gewend aan de tandarts en de tandarts kan bij eventuele afwijkingen zo vroeg mogelijk hulp bieden. 

Leuke manieren om de motoriek van je baby te ontwikkelen 

Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar ook jouw pasgeboren kindje rent straks rond, klimt, springt, gooit, vangt, tekent en gamet. Je kunt helpen om de ontwikkeling van de grove en fijne motoriek te stimuleren. Niet voor niets leert je kraamverzorgende van Naviva je bijvoorbeeld babymassage aan. Met ‘tummy time’, waarbij je je baby op z’n buik legt in de box of kleed, traint hij zijn nek- en rugspieren extra. En wat dacht je van babyzwemmen? Een erg leuke manier om samen te bewegen, vrij te worden in het water én de motorische ontwikkeling van je kindje uit te dagen. Vraag het consultatiebureau om meer tips en adviezen of kijk bij sportcentrum of zwembad in de buurt welke andere opties er zijn.